 |
| Το Ιερό των Μέσων στην Αγία Παρασκευή |
Σταθμοί στην ιστορία
• Το νησί κατοικείται από το 3.300 π.Χ. από τους Πελασγούς, Λέλεγες και Τυρρηνούς. Αργότερα γύρω στο 1.400 π.Χ, έρχονται από την κεντρική Ελλάδα, οι Αιολείς και το 1.000 π.Χ., Αχαιοί από την Πελοπόννησο. Τον 11ο αι., υπάρχουν στο νησί έξι πόλεις-κράτη: η Μυτιλήνη, η Μήθυμνα, η Αρίσβη, η Πύρρα, η Άντισσα και η Ερεσός.
• 7ος - 6ος αι. π.Χ.: Οι αρχαϊκοί χρόνοι είναι για τη Λέσβο, ο «χρυσός αιώνας». Οι τέχνες και τα γράμματα ανθίζουν, η Σαπφώ και ο Αλκαίος δημιουργούν ποίηση, η Λέσβος αναδεικνύεται σε σημαντική εμπορική και ναυτική δύναμη. Στα τέλη του 7ου αι., ο Πιττακός, ένας από τους επτά σοφούς της αρχαιότητας, αναλαμβάνει την εξουσία.
• Το 527-479 π.Χ., το νησί έπεσε στα χέρια των Περσών.
• 5ος αι. π.Χ.: Mέλος της Αθηναϊκής Συμμαχίας.
• 5ος - 4ος αι. π.Χ.: Επιβάλλεται ολιγαρχία από τους Σπαρτιάτες. Ανακαταλαμβάνεται από τον περσικό στόλο. Απελευθερώνεται από το Μ. Αλέξανδρο το 332 π.Χ. Ακολουθεί οικονομική και πολιτιστική ευημερία για το νησί.
• 2ος αι. π.Χ. - 4ος μ.Χ.: Καταλαμβάνεται από τους Ρωμαίους. Χτίζεται το Αρχαίο Θέατρο και το Υδραγωγείο στη Μόρια, που φέρνει νερό στην πόλη.
• Κατά τη βυζαντινή περίοδο, η Λέσβος υπάγεται στην Επαρχία των Νήσων. Οι παλαιοχριστιανικές βασιλικές χτίζονται πάνω στα ερείπια των ναών της παλιάς θρησκείας, το εμπόριο συρρικνώνεται λόγω των πειρατών, ενώ το νησί δέχεται επιδρομές από τους Σαρακηνούς και αργότερα από τους Βενετούς και τους Σταυροφόρους. Χρησιμοποιήθηκε ως τόπος εξορίας προσωπικοτήτων, όπως της αυτοκράτειρας Ειρήνης της Αθηναίας στα Βασιλικά, όπως ονομάστηκε από τότε η περιοχή. (φωτο από τον Αξιώτη από τις διαδρομές)
• 1355-1462: Το νησί δίνεται ως προίκα στο Γενουάτη Φραγκίσκο Α΄ Γατελούζο μετά το γάμο του με τη Μαρία Παλαιολογίνα. Αναπτύσσεται η ελαιοκαλλιέργεια, το εμπόριο του λαδιού και η ναυτιλία. Ενισχύεται το κάστρο της Μυτιλήνης.
• 1462: Ο Μωάμεθ ο Πορθητής κυριεύει τη Λέσβο. Η οικονομική και πνευματική ζωή του νησιού, οδηγείται σε ύφεση. Από το 1774 με τη συνθήκη του Κιουτσούκ-Καϊναρτζή, αναπτύσσεται ξανά το εμπόριο.
(φωτο της παλιάς Μυτιλήνης)
• Το 1821, η έναρξη της Επανάστασης, βρίσκει τη Λέσβο καλά οχυρωμένη με τα κάστρα των Τούρκων. Ο Παπανικολής με τον Καλαφάτη, προσπαθούν να πυρπολήσουν ένα τούρκικο δίκροτο στο λιμάνι της Ερεσού, αλλά αποτυγχάνουν. Στα χρόνια που ακολουθούν, οργανώνεται το εμπόριο του λαδιού, αναπτύσσεται η βιομηχανία και το εξαγωγικό εμπόριο και οι Λέσβιοι έμποροι πλουτίζουν. Τραγικοί σταθμοί της περιόδου: Η πανώλη του 1832, το «κάψιμο» των ελιών το 1850 από παγωνιά, δύο πυρκαγιές στην πόλη το 1814 και το 1851, και δύο σεισμοί το 1867 και το 1889. Παρόλα αυτά, η ευημερία συνεχίζεται. Χτίζονται ελαιοτριβεία τελευταίας τεχνολογίας, σαπωνοποιεία, βυρσοδεψεία, αλευρόμυλοι, ενώ εμφανίζονται τα πρώτα οργανωμένα στοιχεία ποτοποιίας με απόσταξη, με έμφαση στην παραγωγή ούζου. Εγκαθίστανται ευρωπαϊκά προξενεία, τράπεζες, εμπορικοί οίκοι, ατμοπλοϊκές εταιρίες.
• 1912: Απελευθέρωση του νησιού από το ναύαρχο Κουντουριώτη.
• 1922-23: Καταστροφή της Σμύρνης. Ανταλλαγή πληθυσμών. Οι πρόσφυγες φέρνουν μαζί τους, την κοσμοπολίτικη σκέψη τους και τις γνώσεις τους για την αλιεία, τα αλίπαστα και την καπνοκαλλιέργεια, ενώ εμπλουτίζεται σημαντικά η γνώση για την παραγωγή αποσταγμάτων.
• 1941: Το νησί παραδίνεται στα γερμανικά στρατεύματα.
• 1944: Αποχώρηση των γερμανικών στρατευμάτων.
• Στα χρόνια μετά τον εμφύλιο, οι πολιτικές διώξεις και η οικονομική καχεξία οδηγούν σε μεγάλο κύμα εσωτερικής και εξωτερικής μετανάστευσης, με αποτέλεσμα τη δραματική μείωση του πληθυσμού και την ερήμωση αρκετών οικισμών
 |
 |
| Το Ρωμαϊκο Υδραγωγείο στη Μόρια |
Το Αρχαίο Θέατρο της Μυτιλήνης |